Każda gałąź przemysłu, niezależnie od branży, w znaczący sposób wpływa na środowisko naturalne. Na przemyśle farmaceutycznym również spoczywa duża odpowiedzialność za otaczający świat. Jak wiemy, liczba procesów w przemyśle wciąż rośnie. Otrzymywane są coraz większe ilości produktów, ale to nie oznacza, że ilość odpadów również musi się zwiększać.
Ekoprojektowanie określa projektowanie procesów chemicznych i ich produktów tak, żeby redukować, bądź eliminować użycie i powstawanie substancji mających negatywny wpływ na środowisko.
W celu minimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko, sektor farmaceutyczny już na etapie planowania procesów wytwarzania substancji czynnych (API) oraz form gotowych leków (FDF) rozpatruje, jaki będzie efekt końcowy.
Zatem już na etapie opracowywania syntezy chemicznej w laboratoriach Polpharmy specjalne jednostki myślą nie tylko o najlepszych warunkach, które pozwolą otrzymać produkt z najwyższą wydajnością, ale także o tym, ile odpadów powstanie, jak je później utylizować i czy są one neutralne dla otoczenia.
Celem ekoprojektowania nie jest zatem sprzątanie, a przeprojektowywanie procesów chemicznych od podstaw. Dzięki temu chemia przemysłowa jest bezpieczniejsza, czystsza i bardziej energooszczędna.
Jak to wygląda w praktyce?
Rozpuszczalniki
Dobór rozpuszczalników to jeden z głównych filarów ekoprojektowania.
W Polpharmie polega to na:
• eliminacji rozpuszczalników chlorowanych oraz rozpuszczalników o potwierdzonych własnościach rakotwórczych, mutagennych i teratogennych,
• ograniczaniu ilości stosowanych rozpuszczalników,
• maksymalizowaniu procesów regeneracji i ich ponownego użycia.
Ekonomia atomowa
Kolejny proces to ekonomia atomowa. Polega na tworzeniu produktu zawierającego możliwie jak największą liczbę atomów, które wchodziły w skład surowców użytych do jego produkcji. Dzięki temu liczba odpadów jest znacząco redukowana. A to przekłada się również na wzrost efektywności w ujęciu kosztowym.
Energooszczędność
Procesy chemiczne często wymagają dostarczenia dużych ilości energii. W przypadku reakcji chemicznej do pokonania bariery energii aktywacji niezbędne jest podwyższenie temperatury. Niektóre reakcje wymagają z kolei bardzo niskich temperatur, aby mogły zachodzić w sposób kontrolowany. To też wpływa na zużycie znacznych ilości energii.
Rozwiązaniem, wykorzystywanym również w Zakładach Farmaceutycznych Polpharmy jest stosowanie alternatywnej reakcji w temperaturze pokojowej. I tak na przykład w przypadku destylacji stosowane są rozpuszczalniki wrzące w niższej temperaturze, dzięki czemu ilość ciepła niezbędna do ich usunięcia jest znacznie mniejsza.

Ekoprojektowanie zakłada stałe udoskonalanie, opracowywanie i wdrażanie standardów ekoprojektowania na każdym etapie rozwoju nowych substancji i leków. Począwszy od planowania, po produkcję substancji czynnej, na transporcie leku kończąc. I powinno być drugą naturą przemysłu farmaceutycznego.
Źródła:
Polpharma – dane własne